Zmiany w szkole od 1 września 2026

Kancelaria Bovis przedstawia zmiany w szkole od 1 września 2026, które wynikają z ogłoszonych przepisów. Najważniejsze dotyczą nowych podstaw programowych, planów nauczania, telefonów, edukacji zdrowotnej, oceniania, doradztwa zawodowego i szkolnictwa branżowego.

Stan prawny na 31 sierpnia 2026 r.

Najważniejsze zmiany w roku szkolnym 2026/2027

Zmiany w szkole od 1 września 2026 nie tworzą jednego pakietu o jednakowym zakresie. Część obejmuje wszystkie wskazane klasy. Jednak Reforma26. Kompas Jutra jest wdrażana stopniowo.

Dlatego dyrektor powinien każdorazowo sprawdzić zakres podmiotowy danej regulacji. Ponadto musi uwzględnić przepisy przejściowe.

Reforma26. Kompas Jutra od 1 września 2026

Które roczniki obejmuje nowa podstawa programowa

Od 1 września 2026 nowa podstawa wychowania przedszkolnego obejmuje wszystkie dzieci. Dotyczy to przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego.

Natomiast w szkole podstawowej reforma zaczyna się w klasach I i IV. W kolejnych latach obejmie następne klasy. Dlatego w roku szkolnym 2026/2027 szkoły podstawowe pracują równolegle według nowych i dotychczasowych zasad.

Nowa podstawa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym obejmuje od razu wszystkie klasy. Co istotne, uwzględnia ona funkcjonalne podejście do edukacji.

Nowe zasady w wychowaniu przedszkolnym

Nowa podstawa określa cele, zadania, osiągnięcia dziecka oraz warunki realizacji wychowania przedszkolnego. Ponadto ogranicza użycie narzędzi ekranowych przez nauczyciela wyłącznie do celów dydaktycznych.

Pierwszeństwo ma higiena cyfrowa wspierająca rozwój dziecka. Jednocześnie wprowadzono praktyczne doświadczenia edukacyjne. Mają one rozwijać komunikację, współpracę i poczucie sprawczości.

Więcej godzin edukacji wczesnoszkolnej

W nowym ramowym planie edukacja wczesnoszkolna wzrasta z 20 do 21 godzin tygodniowo. Zmiana obejmuje najpierw klasę I w roku szkolnym 2026/2027.

Jednak nowy plan zakłada 21 godzin także w klasach II i III. Będzie stosowany wobec kolejnych roczników wraz z postępem reformy. W trzyletnim okresie daje to 63 godziny edukacji wczesnoszkolnej.

Podstawa dla klas I–III ma charakter zintegrowany. Koncentruje się na kompetencjach językowych, matematycznych, cyfrowych i ruchowych. Ponadto obejmuje rozwiązywanie problemów, współpracę, myślenie krytyczne i kreatywne oraz dbanie o siebie i innych.

Przyroda i zajęcia praktyczno-techniczne w klasie IV

Od 1 września 2026 uczniowie klasy IV rozpoczną naukę według nowej podstawy. W konsekwencji pojawi się interdyscyplinarna przyroda w wymiarze trzech godzin tygodniowo.

Ponadto technikę zastąpią zajęcia praktyczno-techniczne. Ich wymiar wyniesie dwie godziny tygodniowo. Zajęcia mają być zestawiane w dwugodzinnym bloku.

Przyrodę należy natomiast ująć w trzygodzinnym bloku albo w bloku dwugodzinnym i jednej osobnej godzinie. Również dwie z pięciu godzin języka polskiego trzeba zestawić w blok.

Docelowo przyroda i zajęcia praktyczno-techniczne obejmą klasy IV–VI. Jednak w roku szkolnym 2026/2027 nowy plan dotyczy klasy IV.

Edukacja obywatelska w szkole podstawowej

Nowa podstawa dla klas IV–VIII obejmuje również edukację obywatelską. Przedmiot zastąpi wiedzę o społeczeństwie.

Jednak nie oznacza to jego rozpoczęcia w klasie IV już we wrześniu 2026. Edukację obywatelską przewidziano w klasach VI i VII po jednej godzinie tygodniowo. Dlatego pierwszy rocznik objęty reformą rozpocznie ten przedmiot dopiero po dojściu do klasy VI.

Moduły i doświadczenia edukacyjne

Treści nowej podstawy przypisano do sześciu modułów:

• bezpieczeństwo i obrona,
• moduł medialny,
• moduł filozoficzny,
• moduł ekonomiczno-finansowy,
• moduł klimatyczny,
• kultura.

Ponadto w części przedmiotów występują wymagania do wyboru. O wyborze decyduje nauczyciel. Wymagania te nie będą obowiązywały na egzaminie ósmoklasisty.

Nowością są także doświadczenia edukacyjne. Mają one charakter praktyczny. Ponadto rozwijają kompetencje fundamentalne, kompetencje przekrojowe, komunikację, współpracę i sprawczość.

Więcej godzin do dyspozycji dyrektora

W nowym planie dla klas IV–VIII zwiększono liczbę godzin do dyspozycji dyrektora z czterech do sześciu. Godziny mogą służyć rozwijaniu zainteresowań i uzdolnień uczniów.

Ponadto w szkole podstawowej można je przeznaczyć na kompetencje językowe, matematyczne, cyfrowe i ruchowe. Jednak w roku szkolnym 2026/2027 nowy plan jest wdrażany od klasy IV.

Co najmniej jedna godzina o bezpieczeństwie w miesiącu

W klasach IV–VIII trzeba przeznaczyć co najmniej jedną godzinę zajęć z wychowawcą miesięcznie na bezpieczeństwo. Chodzi o zachowanie w sytuacjach zagrożeń występujących w czasie pokoju i wojny.

Nie jest to zatem jedna dodatkowa godzina w roku. Jest to część godzin z wychowawcą realizowana co najmniej raz w miesiącu.

Tydzień projektowy w roku szkolnym 2026/2027

W roku szkolnym 2026/2027 tydzień projektowy może być organizowany w klasach IV–VIII. Dlatego na tym etapie jest fakultatywny.

Obowiązek będzie wprowadzany stopniowo:

1. w roku szkolnym 2027/2028 w klasach IV i V;
2. w roku szkolnym 2028/2029 w klasach IV–VI;
3. w roku szkolnym 2029/2030 w klasach IV–VII;
4. od roku szkolnego 2030/2031 w klasach IV–VIII.

Tydzień projektowy nie dotyczy szkoły podstawowej dla dorosłych. Ponadto projekty mają polegać na rozwiązaniu konkretnego problemu.

Obowiązkowa edukacja zdrowotna

Szkoła podstawowa

Od 1 września 2026 edukacja zdrowotna jest obowiązkowa w klasach IV–VIII. Zajęcia odbywają się po jednej godzinie tygodniowo.

Jednak roczny wymiar jest pomniejszany. W klasach IV–VI pomniejsza się go o jedną godzinę rocznie. Natomiast w klasach VII i VIII pomniejsza się go o dwie godziny.

W klasie VIII zajęcia trwają nie dłużej niż do końca stycznia. Obowiązek obejmuje również klasy, które nie przeszły jeszcze na nową podstawę Kompasu Jutra.

Szkoły ponadpodstawowe

W liceum, technikum i branżowej szkole I stopnia edukacja zdrowotna jest realizowana w dwóch klasach. Dyrektor wybiera klasy I i II, II i III albo I i III.

W każdej wybranej klasie przedmiot ma jedną godzinę tygodniowo. Jednak roczny wymiar pomniejsza się o trzy godziny.

Przepisy przejściowe obejmują uczniów już uczących się w szkołach ponadpodstawowych. Uczniowie klas II w roku szkolnym 2026/2027 mają zajęcia w klasie II, a następnie w klasie III.

Natomiast uczniowie klas III liceum i technikum mają te zajęcia tylko w klasie III. Ta sama reguła dotyczy klasy III branżowej szkoły I stopnia rozpoczynającej się 1 września 2026.

Edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne

Treści dotyczące zdrowia seksualnego tworzą osobny przedmiot nieobowiązkowy. W klasach IV–VI przewidziano po jednej godzinie w roku szkolnym.

W klasach VII i VIII przewidziano po dwie godziny. Natomiast w szkołach ponadpodstawowych są to po trzy godziny w dwóch klasach wybranych przez dyrektora.

Przed rozpoczęciem zajęć nauczyciel i wychowawca przeprowadzają co najmniej jedno spotkanie informacyjne. Spotkanie jest przeznaczone dla rodziców uczniów niepełnoletnich oraz uczniów pełnoletnich.

Uczeń niepełnoletni nie uczestniczy w zajęciach po pisemnej rezygnacji rodziców. Natomiast uczeń pełnoletni składa rezygnację samodzielnie.

Arkusz organizacji publicznej szkoły ma odrębnie wykazywać wymiar godzin edukacji zdrowotnej – zdrowia seksualnego. Dlatego dyrektor musi uwzględnić ten wymiar w dokumentacji organizacyjnej.

Telefony komórkowe w przedszkolach i szkołach

Zakaz w przedszkolach i szkołach podstawowych

Od 1 września 2026 w przedszkolach co do zasady obowiązuje zakaz wnoszenia i korzystania z urządzeń. Chodzi o telefony oraz inne urządzenia umożliwiające komunikację albo rejestrowanie obrazu lub dźwięku.

Natomiast w szkołach podstawowych obowiązuje zakaz korzystania z takich urządzeń. Obejmuje teren szkoły oraz zajęcia edukacyjne organizowane poza szkołą.

Jednak zakaz w szkole podstawowej nie obejmuje wycieczek szkolnych i pobytu w internacie. Warunki korzystania w tych sytuacjach określa statut. Ponadto zakaz nie działa podczas korzystania z infrastruktury szkoły poza godzinami zajęć.

Ustawowe wyjątki w szkołach podstawowych

W szkole podstawowej korzystanie z urządzenia jest dozwolone w ściśle wskazanych sytuacjach. Po pierwsze, nauczyciel może wyrazić zgodę na użycie podczas realizacji programu lub sprawdzania wiedzy.

Nauczyciel może zezwolić na pilny kontakt z rodzicem. Po trzecie, dyrektor może wydać zgodę okresową ze względu na zdrowie, niepełnosprawność albo inne szczególne potrzeby.

Ponadto zakaz nie obowiązuje w razie zagrożenia życia, zdrowia lub mienia. Odmowa okresowej zgody dyrektora wymaga uzasadnienia.

W przedszkolu stosuje się natomiast wyjątek dotyczący zgody dyrektora. Chodzi o chorobę, niepełnosprawność albo inne szczególne potrzeby dziecka.

Szkoły ponadpodstawowe i statuty

W szkołach ponadpodstawowych statut określa warunki korzystania z urządzeń albo wprowadza zakaz. Musi przy tym uwzględniać ustawowe wyjątki.

Szkoła może zorganizować miejsca przechowywania urządzeń. Jeżeli je zapewni, może wprowadzić obowiązek odkładania telefonów. Jednak przyjęte rozwiązania muszą szanować prywatność.

W razie naruszenia zasad szkoła stosuje działania wychowawcze lub kary statutowe. Ponadto możliwe jest obniżenie oceny zachowania.

Program wychowawczo-profilaktyczny uwzględnia potrzeby związane z technologiami informacyjno-komunikacyjnymi, w tym aktywnością uczniów w Internecie. Statuty trzeba dostosować do nowych przepisów do 31 grudnia 2026.

Ocena funkcjonowania dziecka lub ucznia

Od 1 września 2026 zmienia się część procedury poprzedzającej wydanie orzeczenia lub opinii przez publiczną poradnię. Nie jest to nowy system ocen szkolnych.

Ocena funkcjonowania nie zastępuje ocen bieżących ani klasyfikacyjnych. Ponadto nie jest formą klasyfikacji ucznia. Jej celem jest rozpoznanie funkcjonowania, potrzeb, trudności, mocnych stron i uzdolnień.

Opinia przedszkola, szkoły lub placówki

Przewodniczący zespołu orzekającego może zwrócić się do dyrektora o opinię o funkcjonowaniu dziecka lub ucznia. O opinię może również wystąpić wnioskodawca.

Dyrektor przekazuje opinię w terminie 10 dni od otrzymania prośby. Kopię otrzymują rodzice albo pełnoletni uczeń.

Opinia uwzględnia obserwacje i działania diagnostyczne prowadzone w jednostce. Ponadto opisuje trudności, mocne strony, uzdolnienia, udzieloną pomoc, jej efekty oraz wnioski do dalszej pracy.

Informacja o funkcjonowaniu dotyczy aktywności i uczestniczenia dziecka albo ucznia. Uwzględnia obszary Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia, adekwatnie do wieku oraz rozwoju.

Zmiany w poradniach

Od 1 września 2026 orzeczenia i opinie dla wszystkich dzieci z niepełnosprawnościami wydają poradnie właściwe terenowo. Nadal mogą działać poradnie specjalistyczne, jeśli organ prowadzący określi teren ich działania.

Ponadto proces diagnostyczny poprzedzający orzeczenie obejmuje ocenę funkcjonowania. Narzędzia diagnostyczne muszą być oparte na dowodach naukowych oraz dostosowane do rozwoju dziecka lub ucznia.

Zmiany w doradztwie zawodowym

Od 1 września 2026 program doradztwa zawodowego uwzględnia nowe narzędzia dotyczące rynku pracy. Należą do nich prognozy zapotrzebowania na pracowników oraz monitoring karier absolwentów.

Ponadto program ma uwzględniać prognozy prowadzone na zlecenie ministra właściwego do spraw pracy. Doradca zawodowy analizuje te dane i wykorzystuje je w pracy z uczniami oraz rodzicami.

Szkoły wykorzystują także informatyczne narzędzia i zasoby elektroniczne. Dotyczy to ogólnodostępnych platform edukacyjnych, baz zawodów oraz cyfrowych narzędzi komunikacji.

Treści dla klas VII i VIII oraz szkół ponadpodstawowych obejmują kompetencje przyszłości. W szczególności dotyczą nowych technologii, narzędzi informatycznych oraz wpływu sztucznej inteligencji na zawody i formy zatrudnienia.

Ponadto pracodawcy są angażowani w przygotowanie rocznego programu doradztwa. Wizyty zawodoznawcze mogą odbywać się także w branżowych centrach umiejętności i u potencjalnych pracodawców.

Nowe zawody w szkolnictwie branżowym

Od 1 września 2026 można rozpocząć kształcenie w 11 nowych zawodach. Odpowiadają im nowe podstawy programowe.

Zmiany obejmują klasy pierwsze. Natomiast w szkołach policealnych dotyczą pierwszego semestru.

Jednocześnie wykreślono zawody: optyk-mechanik, technik optyk, ogrodnik, technik ogrodnik oraz technik architektury krajobrazu. Kształcenie rozpoczęte wcześniej jest jednak prowadzone do końca cyklu.

Mechanik precyzyjny ma odrębny okres przejściowy. Kształcenie w tym zawodzie można jeszcze rozpocząć w latach szkolnych 2026/2027 i 2027/2028.

Ponadto florysta został przeniesiony ze szkoły policealnej do branżowej szkoły I stopnia. Zmieniono też nazwy kwalifikacji w transporcie drogowym i lotniczym.

W przypadku technika lotniskowych służb operacyjnych poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji podniesiono z IV do V. Natomiast kursy dla kwalifikacji wyodrębnionych w nowych zawodach rozpoczną się od roku szkolnego 2027/2028.

Zmiany w ocenianiu, zachowaniu i pracach domowych

Od 1 września 2026 obowiązują nowe obszary uwzględniane przy śródrocznej i rocznej ocenie zachowania. Obejmują między innymi obowiązki ucznia, szacunek, odpowiedzialność i przestrzeganie norm społecznych.

Ponadto dotyczą kultury języka, bezpieczeństwa, zdrowia, współpracy i relacji. Uwzględniają także zaangażowanie w życie klasy, szkoły i wspólnoty lokalnej.

W klasach IV–VIII zniesiono możliwość zadawania praktyczno-technicznych prac domowych do wykonania w czasie wolnym. Natomiast pisemna praca domowa służy utrwalaniu, rozwijaniu lub praktycznemu stosowaniu zrealizowanych treści.

Każda wykonana pisemna praca domowa musi zostać sprawdzona. Uczeń musi także otrzymać informację o tej pracy.

Szkoła może przewidzieć podwyższenie rocznej oceny za wykonywanie nieobowiązkowych pisemnych prac domowych. Jednak takie rozwiązanie musi znaleźć się w statucie oraz w zasadach oceniania wewnątrzszkolnego.

Ponadto uczeń technikum lub branżowej szkoły I stopnia może uzyskać zwolnienie z części zajęć dotyczących prawa jazdy. Musi przedłożyć zaświadczenie o ukończeniu odpowiedniego szkolenia poza szkołą.

Zmiany dotyczące egzaminów klasyfikacyjnych, poprawkowych i sprawdzianów wejdą dopiero 1 września 2027. Dlatego nie należą do zmian obowiązujących od września 2026.

Kwalifikacje nauczycieli nowych przedmiotów

Od 1 września 2026 obowiązują także przepisy kwalifikacyjne dla nowych przedmiotów. Przyrody mogą uczyć między innymi nauczyciele biologii, geografii, fizyki lub chemii.

Zajęcia praktyczno-techniczne mogą prowadzić również nauczyciele techniki. Natomiast edukacji obywatelskiej mogą uczyć także nauczyciele wiedzy o społeczeństwie i historii.

Katalog nauczycieli edukacji zdrowotnej rozszerzono o nauczycieli edukacji dla bezpieczeństwa. Dotyczy to obowiązkowej edukacji zdrowotnej bez części poświęconej zdrowiu seksualnemu.

Osoby z kwalifikacjami wyłącznie do edukacji dla bezpieczeństwa albo kształcenia obronnego nie mogą prowadzić edukacji zdrowotnej – zdrowia seksualnego. Dla tego przedmiotu określono odrębny katalog kwalifikacji.

Państwowy eDziennik nie rozpocznie pilotażu

Państwowy eDziennik nie jest zmianą obowiązującą od 1 września 2026. Prezydent 28 sierpnia 2026 odmówił podpisania ustawy przewidującej centralny, bezpłatny system.

Dlatego planowany pilotaż w roku szkolnym 2026/2027 nie ma podstawy ustawowej. Zawetowane rozwiązania nie wchodzą w życie.

Co dyrektor i organ prowadzący muszą uwzględnić

Zmiany w szkole od 1 września 2026 wymagają uwzględnienia nowych podstaw i ramowych planów. Dlatego w klasach I i IV trzeba stosować nowe programy oraz właściwy rozkład godzin.

Ponadto szkoła musi zorganizować obowiązkową edukację zdrowotną. Odrębnie należy ująć nieobowiązkową edukację zdrowotną – zdrowie seksualne.

W klasach IV–VIII trzeba zapewnić comiesięczną godzinę wychowawczą poświęconą bezpieczeństwu. Natomiast tydzień projektowy w roku 2026/2027 pozostaje możliwością.

Statut musi odpowiadać nowym zasadom dotyczącym telefonów i podobnych urządzeń. Termin na dostosowanie statutu upływa 31 grudnia 2026.

Ponadto szkoła musi stosować nowe zasady oceniania i prac domowych. Dyrektor powinien także uwzględnić kwalifikacje nauczycieli nowych przedmiotów.

W procedurach poradni szkoła przekazuje wymaganą opinię o funkcjonowaniu w terminie 10 dni. Natomiast szkoły zawodowe uwzględniają nową klasyfikację zawodów i podstawy programowe.

FAQ – zmiany w szkole od 1 września 2026

1. Czy Reforma26. Kompas Jutra obejmuje od razu wszystkie klasy szkoły podstawowej?

Nie. Kancelaria Bovis wskazuje, że w roku szkolnym 2026/2027 nowa podstawa obejmuje klasy I i IV. Następne klasy będą dołączane stopniowo.

2. Czy Kancelaria Bovis potwierdza obowiązkowy tydzień projektowy od września 2026?

Nie. W roku szkolnym 2026/2027 tydzień projektowy może być organizowany w klasach IV–VIII. Obowiązek zacznie obejmować klasy IV i V od roku szkolnego 2027/2028.

3. Czy edukacja zdrowotna jest obowiązkowa?

Tak. Kancelaria Bovis potwierdza obowiązek w klasach IV–VIII oraz w dwóch klasach szkoły ponadpodstawowej. Jednak edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne pozostaje nieobowiązkowa.

4. Czy Kancelaria Bovis potwierdza całkowity zakaz telefonów w każdej szkole?

Nie. W szkołach podstawowych obowiązuje ustawowy zakaz korzystania z urządzeń, z określonymi wyjątkami. Natomiast szkoły ponadpodstawowe ustalają warunki albo zakaz w statucie.

5. Czy ocena funkcjonowania zastępuje oceny szkolne?

Nie. Kancelaria Bovis podkreśla, że ocena funkcjonowania nie jest częścią klasyfikacji. Służy rozpoznaniu funkcjonowania i potrzeb w procedurze poprzedzającej orzeczenie lub opinię poradni.

6. Jaki termin Kancelaria Bovis wskazuje na przygotowanie opinii o funkcjonowaniu?

Dyrektor przekazuje opinię w ciągu 10 dni od otrzymania prośby. Kopię otrzymują rodzice albo pełnoletni uczeń.

7. Czy edukacja obywatelska rozpocznie się w klasie IV we wrześniu 2026?

Nie. Kancelaria Bovis wskazuje, że przedmiot przewidziano w klasach VI i VII. Klasa IV rozpocznie natomiast przyrodę oraz zajęcia praktyczno-techniczne.

8. Czy Kancelaria Bovis potwierdza uruchomienie państwowego eDziennika od września 2026?

Nie. Ustawa została zawetowana 28 sierpnia 2026. Dlatego planowany pilotaż nie rozpocznie się na podstawie zawetowanych przepisów.

Zakaz telefonów w szkole od 1 września 2026 r. wynika z ustawy z dnia 3 lipca 2026 r., którą podpisał Prezydent RP Karol Nawrocki. Kancelaria Bovis wyjaśnia, kogo obejmą nowe regulacje, jakie przewidziano wyjątki i jak powinny zmienić się szkolne statuty. Przepisy wejdą w życie 1 września 2026 r., ale termin na dostosowanie statutów upłynie 31 grudnia 2026 r.

W skrócie:

• Nowe przepisy wchodzą w życie 1 września 2026 r.
• W szkołach podstawowych dla dzieci i młodzieży zacznie obowiązywać ustawowy zakaz korzystania ze smartfonów i innych urządzeń wskazanych w ustawie.
• Szkoły ponadpodstawowe określą w statutach zasady korzystania albo wprowadzą zakaz.
• W przedszkolach zakazane będzie zarówno wnoszenie, jak i używanie objętych urządzeń.
• Szkoły muszą dostosować statuty do 31 grudnia 2026 r.

Od kiedy zakaz smartfonów w szkołach zacznie obowiązywać?

Zakaz smartfonów w szkołach zacznie obowiązywać 1 września 2026 r. Ustawa została podpisana przez prezydenta 30 lipca 2026 roku.

„Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2026 r.”
Art. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe

Jakie zmiany w statutach po wprowadzeniu zakazu smartfonów w szkole są wymagane?

Zmiany w statutach po wprowadzeniu zakazu smartfonów w szkole trzeba zakończyć do 31 grudnia 2026 r. Zakres dostosowania zależy od rodzaju szkoły. Inaczej uregulowano szkoły podstawowe dla dzieci i młodzieży, a inaczej szkoły ponadpodstawowe oraz podstawowe dla dorosłych.

„Szkoły dostosują statuty do zmian wynikających z niniejszej ustawy w terminie do dnia 31 grudnia 2026 r.”
Art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe

Od 1 września 2026 r. do dnia zmiany statutu zachowają moc jego dotychczasowe postanowienia. Dotyczy to zasad wnoszenia i korzystania z telefonów oraz innych urządzeń na terenie szkoły. Jeżeli szkoła zmieni statut przed końcem roku, wcześniejsze postanowienia przestaną obowiązywać w dniu dostosowania.

Statut szkoły podstawowej powinien uwzględnić ustawowy zakaz, zasady dotyczące wycieczek oraz ewentualnego internatu. W innych szkołach statut określi zasady korzystania albo wprowadzi zakaz.

Czego dotyczy ustawa o zakazie korzystania z telefonu?

Ustawa o zakazie korzystania z telefonu obejmuje telefony komórkowe i określone urządzenia elektroniczne. Chodzi o sprzęt umożliwiający porozumiewanie się na odległość albo rejestrowanie obrazu lub dźwięku. Regulacja nie ogranicza się więc do smartfonów.

W szkołach podstawowych dla dzieci i młodzieży zabronione będzie korzystanie z takich urządzeń. Samo wniesienie telefonu nie zostało objęte ustawowym zakazem. Uczeń może zatem pozostawić urządzenie w plecaku, jeżeli szkoła nie utworzyła miejsca przechowywania.

„W szkołach podstawowych dla dzieci i młodzieży oraz szkołach artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej zakazane jest korzystanie przez uczniów z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość lub rejestrowanie obrazu lub dźwięku, podczas pobytu uczniów na terenie szkoły w związku z realizacją zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz podczas zajęć edukacyjnych organizowanych poza terenem szkoły.”
Art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 3 lipca 2026 r.

W jakich szkołach zakaz telefonów będzie ustawowy?

Jednolity zakaz korzystania z urządzeń obejmie szkoły podstawowe dla dzieci i młodzieży. Dotyczy to szkół publicznych i niepublicznych. W pozostałych szkołach ustawodawca pozostawił wybór między określeniem zasad korzystania a wprowadzeniem zakazu.

Szkoła artystyczna może łączyć kształcenie na poziomie szkoły podstawowej i liceum. Ustawowy zakaz obejmie wówczas tylko klasy realizujące poziom szkoły podstawowej. Dla pozostałych klas zasady określi statut.

Nowe regulacje będą stosowane także w szkołach i przedszkolach niepublicznych. Jeżeli w szkole niepublicznej nie działa rada rodziców lub samorząd uczniowski, ich rolę przejmą organy wskazane w statucie. Organy te muszą reprezentować odpowiednio rodziców albo uczniów.

Jak zakaz używania telefonów obejmie przedszkola?

W przedszkolach, oddziałach przedszkolnych i innych formach wychowania przedszkolnego zakaz będzie szerszy. Dziecko nie będzie mogło ani wnieść, ani używać objętego urządzenia. Reguła obejmie pobyt związany z nauczaniem, wychowaniem i opieką oraz zajęcia poza terenem placówki.

W przypadku dzieci zastosowanie znajdzie wyjątek zdrowotny. Dyrektor może zezwolić na urządzenie potrzebne ze względu na chorobę, niepełnosprawność lub inną szczególną potrzebę. Chodzi o sprzęt specjalistyczny albo aplikację służącą do monitorowania stanu zdrowia.

Korzystanie z urządzeń podczas wycieczek zostało uregulowane odrębnie. Przedszkole lub szkoła z oddziałem przedszkolnym może w statucie dopuścić korzystanie na określonych zasadach albo całkowicie go zakazać.

Kiedy zakaz używania telefonów w szkołach podstawowych ma zastosowanie?

Zakaz używania telefonów w szkołach podstawowych obejmie cały pobyt ucznia związany z zajęciami. Będzie obowiązywał podczas lekcji, opieki oraz przerw międzylekcyjnych. Obejmie również zajęcia edukacyjne organizowane poza terenem szkoły.

Przykładem są zajęcia wychowania fizycznego prowadzone na zewnętrznym boisku. Decydujący pozostaje związek pobytu ucznia z realizacją zajęć. Zakaz nie obejmie korzystania z boiska po lekcjach przez mieszkańców, nawet jeśli są uczniami tej szkoły.

Czy zakaz telefonów w szkole obejmie wycieczki i internaty?

Wycieczki szkolne nie podlegają jednolitemu zakazowi ustawowemu. Warunki korzystania z urządzeń podczas wyjazdu określi statut. Szkoła może też wskazać sytuacje, w których podczas wycieczki korzystanie będzie zabronione.

Regulacja wycieczek musi pozwalać na użycie telefonu za zgodą nauczyciela w celach edukacyjnych lub dla nagłego kontaktu z rodzicami. Musi też uwzględnić szczególne potrzeby zdrowotne ucznia oraz bezpośrednie zagrożenie zdrowia, życia lub mienia.

Podobna zasada dotyczy internatu. Statut określi reguły korzystania z urządzeń i może przewidzieć dodatkowe przypadki zakazu. Nie może jednak wyłączyć opisanych wyżej wyjątków.

Jakie wyjątki przewiduje zakaz telefonów w szkole?

Zakaz korzystania z urządzeń nie będzie bezwzględny. Ustawa przewiduje trzy wyraźnie określone wyjątki.

1. Zgoda nauczyciela. Nauczyciel może pozwolić na użycie urządzenia podczas konkretnych zajęć. Telefon musi służyć realizacji programu nauczania, sprawdzeniu wiedzy albo nagłemu kontaktowi ucznia z rodzicami.
2. Szczególna potrzeba zdrowotna. Uczeń lub rodzic niepełnoletniego ucznia może złożyć wniosek do dyrektora. Zgoda może dotyczyć choroby, niepełnosprawności lub innej szczególnej potrzeby wymagającej odpowiedniego sprzętu albo aplikacji monitorującej zdrowie. Odmowa musi zawierać pisemne uzasadnienie.
3. Bezpośrednie zagrożenie. Z urządzenia będzie można skorzystać przy bezpośrednim zagrożeniu zdrowia lub życia. Wyjątek obejmuje również zagrożenie mienia osób albo mienia szkoły.

Zgoda związana ze zdrowiem może obejmować pobyt w szkole i zajęcia organizowane poza jej terenem. Musi jednak wynikać z potrzeby używania odpowiedniego sprzętu lub aplikacji.

Jak szkoła może zorganizować przechowywanie telefonów?

Szkoła może utworzyć jedno albo kilka miejsc przechowywania urządzeń, lecz nie ma takiego obowiązku. Dyrektor może zlokalizować je również w miejscach prowadzenia zajęć. Następnie określa sposób odkładania i odbierania telefonów.

Decyzja wymaga zgody rady pedagogicznej i rady rodziców. Dyrektor musi także zasięgnąć opinii samorządu uczniowskiego. Po wprowadzeniu zasad uczniowie mają obowiązek ich przestrzegać.

Miejsce przechowywania musi chronić urządzenia i prywatność uczniów. Osoby nieuprawnione nie mogą przeglądać zawartości telefonów. Jeżeli uczeń nie przestrzega zasad, nauczyciel nakazuje odłożenie urządzenia w wyznaczonym miejscu.

Ustawa nie wymaga zakupu dodatkowej infrastruktury. Ewentualny koszt zależy od decyzji szkoły, liczby uczniów, warunków lokalowych i już posiadanego wyposażenia. Zakaz może być egzekwowany także przez niewyjmowanie urządzeń z plecaków.

Co grozi za naruszenie zakazu telefonów w szkole?

Naruszenie zakazu, zasad korzystania lub reguł przechowywania może prowadzić do działań wychowawczych albo kary określonej w statucie. Takie konsekwencje dotyczą również niewykonania polecenia odłożenia urządzenia.

Działania wychowawcze mają kształtować właściwe postawy i zachowanie ucznia. Na zasadach ogólnych możliwe jest także obniżenie oceny zachowania. Rodzaj kar musi wynikać ze statutu szkoły.

Jakie obowiązki mają rodzice po wprowadzeniu zakazu?

Rodzice niepełnoletniego ucznia mają współpracować ze szkołą przy przestrzeganiu nowych reguł. Obowiązek obejmuje również kształtowanie właściwych postaw wobec technologii. Ustawa wskazuje zwłaszcza higienę cyfrową i odpowiedzialne korzystanie z Internetu.

Rodzice dzieci przedszkolnych współpracują odpowiednio z przedszkolem, szkołą prowadzącą oddział lub inną formą wychowania przedszkolnego. Współpraca obejmuje zakaz wnoszenia i używania urządzeń oraz reguły przyjęte dla wycieczek.

Jak ustawa łączy zakaz telefonów z higieną cyfrową?

Nowelizacja nie ogranicza się do zakazu korzystania z urządzeń. Program wychowawczo-profilaktyczny będzie oparty na corocznej diagnozie potrzeb rozwojowych uczniów. Diagnoza obejmie zagrożenia związane z technologiami informacyjno-komunikacyjnymi, zwłaszcza z aktywnością uczniów w Internecie.

Dyrektor szkoły ma tworzyć warunki harmonijnego rozwoju psychofizycznego uczniów. Działania prozdrowotne obejmą promowanie higieny cyfrowej i przeciwdziałanie uzależnieniom.

Dlaczego wprowadzono zakaz smartfonów w szkołach?

Potrzebę zmian powiązano z problemami z koncentracją, wynikami edukacyjnymi oraz funkcjonowaniem emocjonalnym uczniów. W Diagnozie Młodzieży 2026 71% badanych młodych ludzi deklarowało poczucie uzależnienia od telefonu. Inne przywołane badanie dotyczyło nauczycieli amerykańskich szkół średnich. Aż 72% uznało rozproszenie powodowane przez telefony za poważny problem.

Badania wskazane przy ustawie łączyły ograniczenie telefonów z poprawą ocen, relacji społecznych i zaangażowania podczas zajęć. Sondaże pokazywały także poparcie dla wspólnych zasad. W badaniu CBOS z marca 2025 r. 71% respondentów wybrało jednakowe reguły dla wszystkich szkół, a 25% pozostawienie decyzji poszczególnym placówkom. Kwietniowy sondaż CBOS dla PAP z 2026 r. wykazał 85% poparcia dla zakazu w szkołach podstawowych.

1. Od kiedy zakaz smartfonów w szkołach zacznie obowiązywać?

Zakaz smartfonów w szkołach zacznie obowiązywać 1 września 2026 r. Szkoły dostosują statuty najpóźniej do 31 grudnia 2026 r. Do dnia dostosowania zachowają moc dotychczasowe postanowienia dotyczące urządzeń.

2. W jakich szkołach zakaz telefonów będzie ustawowy według Kancelarii Bovis?

Ustawowy zakaz obejmie szkoły podstawowe dla dzieci i młodzieży. Obejmie również szkoły artystyczne realizujące poziom szkoły podstawowej. Szkoły ponadpodstawowe określą w statutach warunki albo zakaz.

3. Czy zakaz telefonów w szkole obejmuje samo przyniesienie urządzenia?

Zakaz telefonów w szkole podstawowej dotyczy korzystania, a nie samego wniesienia urządzenia. Inna zasada obejmie dzieci w przedszkolach i innych formach wychowania przedszkolnego. Dzieci nie będą mogły wnosić ani używać objętych urządzeń.

4. Jak Kancelaria Bovis wyjaśnia wyjątki od zakazu?

Wyjątki obejmują zgodę nauczyciela dla celów nauczania, sprawdzenia wiedzy lub nagłego kontaktu z rodzicami. Dyrektor może udzielić zgody ze względu na chorobę, niepełnosprawność lub inne szczególne potrzeby. Zakaz nie działa także przy bezpośrednim zagrożeniu zdrowia, życia lub mienia.

5. Czy zakaz używania telefonów w szkołach obejmuje przerwy?

Zakaz używania telefonów w szkołach podstawowych obejmie również przerwy międzylekcyjne. Będzie działał podczas całego pobytu ucznia związanego z zajęciami dydaktycznymi, wychowawczymi i opiekuńczymi.

6. Co Kancelaria Bovis wskazuje w sprawie wycieczek szkolnych?

Wycieczki są wyłączone z centralnego zakazu. Statut szkoły określi warunki korzystania z urządzeń podczas wycieczek. Może też wskazać przypadki zakazu z zachowaniem ustawowych wyjątków.

7. Co się stanie, gdy uczeń naruszy zakaz telefonów w szkole?

Szkoła zastosuje działania wychowawcze albo kary określone w statucie. Konsekwencje mogą również dotyczyć niewykonania polecenia odłożenia urządzenia. Na zasadach ogólnych możliwe jest obniżenie oceny zachowania.

8. Jak Kancelaria Bovis może pomóc szkole przed 31 grudnia 2026 r.?

Kancelaria Bovis może wesprzeć dostosowanie statutu i zasad wewnętrznych. Dokumentacja powinna odpowiadać rodzajowi szkoły, ustawowym wyjątkom oraz rozwiązaniom dla wycieczek, internatów i przechowywania urządzeń.

O czym szkoły powinny pamiętać przed 1 września 2026 r.?

Podpisana ustawa zacznie obowiązywać 1 września 2026 r. Uczniów szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży obejmie jednolity zakaz korzystania z objętych urządzeń. Szkoły ponadpodstawowe i podstawowe dla dorosłych określą własne zasady albo zakaz w statutach.

Termin na dostosowanie statutów upłynie 31 grudnia 2026 r. Kancelaria Bovis zaprasza dyrektorów, organy prowadzące i placówki do konsultacji. Wsparcie może objąć przygotowanie statutu i pozostałych zasad potrzebnych do prawidłowego wdrożenia ustawy.

Skontaktuj się z Kancelarią Bovis

Aktualizacja statutów szkół do nowych przepisów jest pilna, a nowy rok szkolny zbliża się wielkimi krokami. Kancelaria Bovis już przyjmuje zlecenia, a ze względu na ich dużą liczbę dostępne terminy szybko się zapełniają. Nie czekaj do ostatniej chwili — powierz nam wprowadzenie wymaganych zmian, a Ty skup się na przygotowaniu szkoły do nowego roku szkolnego. Skontaktuj się z Kancelarią Bovis już dziś i zarezerwuj termin realizacji.

Zachęcamy do śledzenia naszego profilu na Facebooku oraz dołączenia do naszej grupy, aby być na bieżąco z najnowszymi wskazówkami i rekomendacjami ekspertów.

Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe

Fot. AI