Powołanie nauczyciela do zespołu nadzorującego (potocznie: oddelegowanie) w innej szkole stanowi częstą praktykę organizacyjną w okresie egzaminów zewnętrznych. Kancelaria Bovis przedstawia obowiązujące zasady w tym zakresie. Artykuł obejmuje egzamin ósmoklasisty, egzamin maturalny oraz część pisemną egzaminu zawodowego.
Zespół egzaminacyjny i zespół nadzorujący — odrębne struktury
Każdy egzamin zewnętrzny organizowany jest pod kierunkiem przewodniczącego zespołu egzaminacyjnego. Co do zasady funkcję tę pełni dyrektor szkoły. Po pierwsze, przewodniczący powołuje członków zespołu egzaminacyjnego. Następnie wyznacza zespoły nadzorujące przebieg egzaminu w poszczególnych salach.
W egzaminie maturalnym dodatkowo powoływane są zespoły przedmiotowe. Odpowiadają one za część ustną egzaminu z poszczególnych przedmiotów.
Przewodniczący zespołu egzaminacyjnego odpowiada za prawidłowy przebieg egzaminu. Dlatego on także zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki podczas jego przeprowadzania.
Skład zespołu nadzorującego — różny dla każdego egzaminu
Zasady ustalania składu zespołu nadzorującego nie są jednolite. W związku z tym należy je rozróżnić w zależności od rodzaju egzaminu.
Egzamin ósmoklasisty
W skład zespołu nadzorującego wchodzi co najmniej 2 nauczycieli. Co najmniej jeden z nich:
- jest zatrudniony w szkole, w której odbywa się egzamin (i pełni funkcję przewodniczącego zespołu),
- jest zatrudniony w innej szkole lub placówce.
Jeżeli w sali egzaminacyjnej jest więcej niż 30 uczniów, liczba członków zespołu rośnie. Powiększenie następuje o jedną osobę na każdych kolejnych 25 uczniów.
Egzamin maturalny
W skład zespołu nadzorującego część pisemną egzaminu maturalnego wchodzi co najmniej 3 nauczycieli. Co najmniej jeden z nich:
- jest zatrudniony w szkole, w której przeprowadzany jest egzamin (i pełni funkcję przewodniczącego),
- jest zatrudniony w innej szkole lub placówce.
Jednak gdy w sali jest nie więcej niż 15 zdających, w skład zespołu wchodzą co najmniej 2 osoby. Z kolei gdy zdających jest więcej niż 30, liczba członków rośnie o jedną osobę na każdych kolejnych 25 zdających.
W skład zespołu przedmiotowego do części ustnej wchodzi nauczyciel danego przedmiotu jako przewodniczący oraz drugi nauczyciel jako członek. Co najmniej jeden z nich jest zatrudniony w innej szkole lub placówce.
Część pisemna egzaminu zawodowego
Opisane niżej zasady dotyczą zespołu nadzorującego część pisemną egzaminu zawodowego, powołanego w szkole, placówce lub centrum kształcenia zawodowego. Część praktyczna egzaminu zawodowego podlega odrębnym regułom. Może ona obejmować udział egzaminatorów, pracodawców lub podmiotów prowadzących kwalifikacyjne kursy zawodowe. Dlatego zasady opisane w tym artykule nie są tożsame z zasadami obowiązującymi przy części praktycznej.
W skład zespołu nadzorującego część pisemną wchodzi co najmniej 2 nauczycieli. Co najmniej jeden z nich:
- jest zatrudniony w innej szkole, placówce lub centrum,
- jest zatrudniony w szkole, placówce lub centrum, w którym przeprowadzana jest część pisemna egzaminu (i pełni funkcję przewodniczącego zespołu).
Gdy część pisemna egzaminu zawodowego jest przeprowadzana u pracodawcy lub w podmiocie prowadzącym kwalifikacyjny kurs zawodowy, skład zespołu ustalany jest według odrębnych zasad określonych w przepisach i procedurach egzaminacyjnych, z udziałem osób wyznaczonych przez dany podmiot.
Jeżeli w sali egzaminacyjnej jest więcej niż 25 zdających, liczbę członków zespołu zwiększa się o jedną osobę na każdych kolejnych 25 zdających.
Tabela: minimalny skład zespołu nadzorującego
| Egzamin | Minimalna liczba członków | Powiększenie zespołu |
|---|---|---|
| Egzamin ósmoklasisty | 2 nauczycieli | +1 osoba na każdych 25 uczniów powyżej 30 |
| Egzamin maturalny (sala >15 zdających) | 3 nauczycieli | +1 osoba na każdych 25 zdających powyżej 30 |
| Egzamin maturalny (sala ≤15 zdających) | 2 osoby | — |
| Część pisemna egzaminu zawodowego (w szkole, placówce, centrum) | 2 nauczycieli | +1 osoba na każdych 25 zdających powyżej 25 |
Wymóg udziału nauczyciela z innej szkoły — zróżnicowany zakres
Wymóg, aby co najmniej jeden członek zespołu nadzorującego pochodził z innej szkoły lub placówki, dotyczy wprost egzaminu ósmoklasisty oraz egzaminu maturalnego. Po pierwsze, w obu egzaminach jest to wymóg podstawowy.
W przypadku egzaminu zawodowego zasada ta obowiązuje tylko w określonych wariantach. Dotyczy ona części pisemnej przeprowadzanej w szkole, placówce lub centrum. Jednak nie znajduje zastosowania do wszystkich form egzaminu zawodowego. Gdy egzamin odbywa się u pracodawcy lub w podmiocie prowadzącym kwalifikacyjne kursy zawodowe, skład zespołu opiera się na zasadach odrębnych.
W egzaminie maturalnym należy dodatkowo zwrócić uwagę na jedno ograniczenie. Nauczyciel „z innej szkoły” nie może być zatrudniony w szkole wchodzącej w skład tego samego zespołu szkół.
W typowym modelu organizacyjnym przewodniczącym zespołu nadzorującego jest nauczyciel zatrudniony w szkole, w której odbywa się egzamin.
Porozumienie z dyrektorem szkoły zatrudniającej
Powołanie nauczyciela do zespołu nadzorującego w porozumieniu z dyrektorem szkoły, w której jest zatrudniony, wynika z przepisów wykonawczych oraz procedur egzaminacyjnych (w tym wytycznych CKE). Zasada ta dotyczy nauczyciela zatrudnionego w innej szkole, placówce lub centrum. W związku z tym czynność ta wymaga uzgodnienia między dwoma dyrektorami.
Analogiczna zasada obowiązuje przy powoływaniu nauczyciela z innej szkoły do zespołu przedmiotowego części ustnej egzaminu maturalnego.
Terminy powołania zespołów
Terminy powołania zespołów różnią się w zależności od egzaminu. Dlatego przewodniczący zespołu egzaminacyjnego musi pamiętać o ich dotrzymaniu.
| Egzamin | Powołanie zespołu egzaminacyjnego | Powołanie zespołów nadzorujących |
|---|---|---|
| Egzamin ósmoklasisty | nie później niż 2 miesiące przed terminem | nie później niż miesiąc przed terminem |
| Egzamin maturalny | nie później niż 2 miesiące przed terminem | nie później niż miesiąc przed częścią pisemną |
| Egzamin zawodowy | nie później niż miesiąc przed pierwszym dniem terminu głównego | nie później niż miesiąc przed pierwszym dniem terminu głównego |
W przypadku egzaminu maturalnego zespoły przedmiotowe do części ustnej powołuje się nie później niż na 2 miesiące przed terminem części pisemnej.
Wyłączenia ze składu zespołu — konflikt interesów
Przepisy określają wyłączenia ze składu zespołu nadzorującego. Zasadniczo członkiem tego zespołu nie może być osoba, która prowadzi ze zdającymi zajęcia z zakresu danego egzaminu. Reguła ta ma na celu wyeliminowanie potencjalnego konfliktu interesów.
W szczegółach wyłączenia obejmują:
- Egzamin ósmoklasisty: nauczyciel zajęć edukacyjnych, z których jest przeprowadzany egzamin. W przypadku egzaminu z języka obcego nowożytnego wyłączony jest nauczyciel języka, z zakresu którego jest przeprowadzany egzamin.
- Egzamin maturalny: nauczyciel przedmiotu, z którego przeprowadzana jest część pisemna; wychowawca zdających.
- Część pisemna egzaminu zawodowego: nauczyciele, którzy prowadzą ze zdającymi zajęcia edukacyjne objęte danym egzaminem.
Dodatkowo w skład zespołu przedmiotowego części ustnej egzaminu maturalnego nie może wchodzić nauczyciel, który w danym roku szkolnym prowadził z absolwentem zajęcia z przedmiotu egzaminu.
Sytuacje wyjątkowe — alternatywny skład zespołu
Czasem nie można powołać nauczyciela ze szkoły egzaminacyjnej lub z innej szkoły. Katalog osób, które mogą wówczas wejść w skład zespołu, nie jest jednolity dla wszystkich egzaminów.
Egzamin ósmoklasisty oraz egzamin maturalny
W przypadku egzaminu ósmoklasisty oraz egzaminu maturalnego w skład zespołu mogą wchodzić:
- inni nauczyciele, w tym osoby posiadające kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela, niezatrudnione w szkole lub placówce,
- przedstawiciele organu sprawującego nadzór pedagogiczny, organu prowadzącego, placówki doskonalenia nauczycieli lub poradni psychologiczno-pedagogicznej (w tym poradni specjalistycznej), nieposiadający kwalifikacji nauczycielskich.
Część pisemna egzaminu zawodowego
W przypadku części pisemnej egzaminu zawodowego przepisy określają węższy katalog. Wskazują przede wszystkim na:
- innych nauczycieli,
- osoby posiadające kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela, niezatrudnione w szkole, placówce lub centrum.
W obu sytuacjach przewodniczący zespołu egzaminacyjnego przeprowadza dla tych osób szkolenie w zakresie organizacji egzaminu. Co istotne, powołanie takiej osoby następuje za jej zgodą.
W razie powołania osób spoza standardowego składu, przewodniczącego zespołu nadzorującego wyznacza przewodniczący zespołu egzaminacyjnego. Jednak przewodniczącym zespołu nadzorującego może być wyłącznie nauczyciel zatrudniony w szkole egzaminacyjnej lub nauczyciel z innej szkoły, który uczestniczył w przeprowadzaniu egzaminu.
Zastępstwo w przypadku nieobecności
Czasem przewodniczący lub członek zespołu nadzorującego nie może wziąć udziału w egzaminie. Dotyczy to choroby lub innych ważnych przyczyn. W takiej sytuacji przewodniczący zespołu egzaminacyjnego powołuje zastępstwo.
W egzaminie maturalnym analogiczne zasady stosuje się także do zespołu przedmiotowego.
Szkolenie członków zespołów
Przewodniczący zespołu egzaminacyjnego lub jego zastępca są obowiązani odbyć szkolenie w zakresie organizacji egzaminu. Następnie przeprowadzają takie szkolenie dla nauczycieli zatrudnionych w danej szkole, którzy wchodzą w skład zespołów nadzorujących. Dla osób spoza standardowego składu szkolenie organizuje także przewodniczący zespołu egzaminacyjnego.
FAQ
1. Ilu nauczycieli wchodzi w skład zespołu nadzorującego egzamin ósmoklasisty?
Co do zasady — co najmniej 2 nauczycieli. Co najmniej jeden z nich pochodzi ze szkoły, w której odbywa się egzamin, a co najmniej jeden — z innej szkoły lub placówki.
2. Jak Kancelaria Bovis wyjaśnia liczbę członków zespołu nadzorującego egzamin maturalny?
Kancelaria Bovis wskazuje, że w skład zespołu nadzorującego część pisemną egzaminu maturalnego wchodzi co najmniej 3 nauczycieli. Jednak gdy w sali jest nie więcej niż 15 zdających, wystarczą 2 osoby.
3. Czy powołanie nauczyciela do zespołu w innej szkole wymaga zgody jego dyrektora?
Tak. Powołanie nauczyciela zatrudnionego w innej szkole do zespołu nadzorującego następuje w porozumieniu z dyrektorem szkoły, w której jest on zatrudniony.
4. Jak Kancelaria Bovis tłumaczy terminy powoływania zespołów?
Kancelaria Bovis przypomina, że zespół egzaminacyjny powołuje się nie później niż na 2 miesiące przed terminem egzaminu ósmoklasisty oraz egzaminu maturalnego. W egzaminie zawodowym termin ten wynosi miesiąc. Zespoły nadzorujące powołuje się natomiast nie później niż na miesiąc przed terminem egzaminu.
5. Kto nie może być członkiem zespołu nadzorującego?
Zasadniczo nie może nim być osoba, która prowadzi ze zdającymi zajęcia z zakresu danego egzaminu. W egzaminie maturalnym dodatkowo wyłączony jest wychowawca zdających.
6. Jakie rozwiązania wskazuje Kancelaria Bovis, gdy nie można powołać nauczyciela z innej szkoły?
Kancelaria Bovis wskazuje, że po pierwsze – katalog osób uzupełniających skład zespołu różni się dla poszczególnych egzaminów. W egzaminie ósmoklasisty oraz egzaminie maturalnym mogą to być inni nauczyciele, osoby z kwalifikacjami nauczycielskimi lub przedstawiciele określonych podmiotów. W części pisemnej egzaminu zawodowego przepisy wskazują przede wszystkim na innych nauczycieli oraz osoby posiadające kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela.
7. Czy w przypadku dużej liczby zdających zespół nadzorujący należy powiększyć?
Tak. Liczba członków zespołu rośnie wraz z liczbą zdających. W egzaminie ósmoklasisty i maturalnym powiększenie następuje o jedną osobę na każdych kolejnych 25 osób powyżej 30 zdających. W części pisemnej egzaminu zawodowego próg ten wynosi 25 zdających.
8. Czy nauczyciel „z innej szkoły” w egzaminie maturalnym może być zatrudniony w sąsiedniej szkole tego samego zespołu szkół?
Kancelaria Bovis wyjaśnia, że nie. Nauczyciel z innej szkoły, powoływany do zespołu nadzorującego egzamin maturalny, nie może być zatrudniony w szkole wchodzącej w skład tego samego zespołu szkół.
Skontaktuj się z Kancelarią Bovis
Kancelaria Bovis oferuje profesjonalne doradztwo dla dyrektorów szkół, przedszkoli i organów prowadzących z zakresu prawa oświatowego. 👉 Skontaktuj się z Kancelarią Bovis i uzyskaj indywidualną pomoc prawną dopasowaną do Twojej sytuacji..
Zachęcamy do śledzenia naszego profilu na Facebooku oraz dołączenia do naszej grupy, aby być na bieżąco z najnowszymi wskazówkami i rekomendacjami ekspertów.