Kancelaria Bovis, specjalizująca się w prawie oświatowym, przedstawia szczegółową analizę najnowszej nowelizacji ustawy – Prawo oświatowe. Zmiany, które wejdą w życie w 2025 i 2026 roku, mają fundamentalne znaczenie dla funkcjonowania szkół i przedszkoli niepublicznych. Nowe przepisy obejmują m.in.:
- zaostrzone wymogi dotyczące procedury zakładania szkół i przedszkoli,
- obowiązkową aktualizację statutów szkół niepublicznych,
- nowe zasady likwidacji placówek niepublicznych,
- wzmocnioną kontrolę nad bezpieczeństwem uczniów i przejrzystością finansową szkół,
- dodatkowe obowiązki administracyjne dla organów prowadzących.
W tym artykule eksperci z Kancelarii Bovis krok po kroku omawiają planowane zmiany w przepisach i jakie działania powinny podjąć osoby prowadzące placówki oświatowe, aby uniknąć problemów prawnych i administracyjnych.
1. Procedura zakładania szkoły i przedszkola niepublicznego – nowe rygory prawne
Według ekspertów z Kancelarii Bovis, nowelizacja wprowadza znacznie bardziej szczegółowe i restrykcyjne wymogi związane z procesem zakładania szkół niepublicznych. Dotychczas procedura była stosunkowo uproszczona, ale od 2025 roku:
1.1. Obowiązkowe opinie i dokumenty
Organ prowadzący szkołę niepubliczną będzie musiał dołączyć do wniosku o wpis do ewidencji:
- pozytywną opinię kuratora oświaty dotyczącą warunków lokalowych – opinia będzie obejmowała m.in. sprawdzenie, czy szkoła zapewnia odpowiednie pomieszczenia dydaktyczne, warunki sanitarne i techniczne,
- aktualną opinię powiatowego inspektora sanitarnego oraz komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej – wydane nie wcześniej niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku,
- dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu (umowa najmu, dzierżawy, akt własności) obejmujący okres co najmniej połowy cyklu kształcenia w danej szkole.
➡ Jak wskazują prawnicy z Kancelarii Bovis, nowe wymogi mają zapobiegać sytuacjom, w których szkoły niepubliczne były likwidowane w trakcie roku szkolnego z powodu braku stabilnej sytuacji lokalowej. Kancelaria Bovis pomaga w przygotowaniu pełnej dokumentacji ewidencyjnej oraz we współpracy z kuratoriami oświaty.
1.2. Nowe terminy zgłoszeń do ewidencji
Nowelizacja wprowadza konkretne terminy, których trzeba bezwzględnie przestrzegać:
- do 31 maja danego roku kalendarzowego – dla szkół rozpoczynających działalność od 1 września,
- do 31 października roku poprzedzającego – dla szkół rozpoczynających kształcenie od 1 lutego.
Przedszkola niepubliczne również będą mogły rozpoczynać działalność wyłącznie od 1 września.
✅ Według ekspertów z Kancelarii Bovis, planowanie rozpoczęcia działalności szkoły wymaga teraz wcześniejszego przygotowania budżetu oraz odpowiednio wczesnego złożenia wniosku, co dla wielu organów prowadzących oznacza konieczność zaplanowania procedury nawet z rocznym wyprzedzeniem.
2. Zmiany w statutach szkół niepublicznych – obowiązkowa aktualizacja do 2026 r.
Nowelizacja przewiduje daleko idące zmiany w statutach szkół i przedszkoli niepublicznych. Do 31 sierpnia 2026 r. wszystkie placówki muszą zaktualizować swoje statuty, w przeciwnym razie mogą spotkać się z sankcjami administracyjnymi.
2.1. Co musi znaleźć się w nowym statucie?
Zgodnie z art. 172 ustawy – Prawo oświatowe, statut szkoły niepublicznej powinien zawierać m.in.:
- dokładne dane adresowe siedziby szkoły i ewentualnych innych lokalizacji,
- zasady powołania organu szkoły reprezentującego rodziców uczniów oraz jego kompetencje,
- szczegółowe regulacje dotyczące trybu podnoszenia opłat za kształcenie – maksymalnie raz w roku szkolnym, z początkiem roku, oraz obowiązek informowania rodziców co najmniej 3 miesiące wcześniej.
➡ Kancelaria Bovis zaleca każdemu organowi prowadzącemu dokonanie audytu statutu pod kątem zgodności z nowelizacją. Prawnicy kancelarii przygotowują nowe statuty lub modyfikują istniejące tak, aby były zgodne z aktualnym prawem i chroniły interesy zarówno organu prowadzącego, jak i rodziców uczniów.
3. Likwidacja szkoły niepublicznej – nowe zasady i sankcje
Zmiany w art. 169 ustawy – Prawo oświatowe dotyczą także likwidacji szkół niepublicznych. Najważniejsze z nich to:
- wykreślenie szkoły z ewidencji będzie możliwe m.in. w przypadku niezgłaszania zmian w ewidencji w trybie określonym ustawą,
- obligatoryjna likwidacja nastąpi, jeśli właściwy inspektor sanitarny lub straż pożarna stwierdzą brak bezpiecznych i higienicznych warunków nauki,
- osoba prowadząca szkołę będzie miała obowiązek przekazania dokumentacji szkolnej w ciągu miesiąca od likwidacji – brak wykonania tego obowiązku będzie skutkować wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
➡ Eksperci z Kancelarii Bovis zwracają uwagę, że proces likwidacji szkoły wymaga obecnie znacznie większej staranności i planowania. Kancelaria oferuje wsparcie w przygotowaniu niezbędnych dokumentów i reprezentacji przed organami nadzoru.
4. Nowe obowiązki organizacyjne w szkołach niepublicznych
Nowelizacja wprowadza również szereg zmian dotyczących codziennego funkcjonowania placówek:
- w przypadku nieobecności dyrektora szkoły jego obowiązki będzie przejmował wicedyrektor lub wyznaczony nauczyciel,
- organ prowadzący szkołę będzie musiał corocznie składać oświadczenie wskazujące osobę lub podmiot, który przejmie prowadzenie szkoły w razie śmierci dotychczasowego prowadzącego,
- szkoły niepubliczne będą miały obowiązek informowania kuratora oświaty o zamiarze likwidacji szkoły lub placówki.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
1. Czy każda szkoła musi zmienić statut przed 1 września 2026 r.?
Tak, obowiązek dotyczy wszystkich szkół i przedszkoli niepublicznych. Kancelaria Bovis pomaga w przygotowaniu nowych statutów zgodnych z przepisami.
2. Czy przedszkola niepubliczne muszą uzyskać opinię kuratora oświaty?
Jak wyjaśnia Kancelaria Bovis, tak – nowelizacja rozszerza ten obowiązek również na przedszkola.
3. Jakie są konsekwencje niezgłoszenia zmian w ewidencji?
Brak zgłoszenia może skutkować wykreśleniem szkoły z ewidencji. Prawnicy Kancelarii Bovis pomagają w terminowym i prawidłowym zgłaszaniu zmian.
4. Jakie dokumenty lokalowe są wymagane przy zakładaniu szkoły?
Należy przedstawić aktualne opinie sanitarne, przeciwpożarowe i dokument potwierdzający prawo do korzystania z lokalu przez co najmniej połowę cyklu kształcenia.
5. Czy rodzice muszą wyrazić zgodę na podwyższenie opłat?
Nie, ale muszą być o tym poinformowani z trzymiesięcznym wyprzedzeniem, a zasady podwyżek muszą być opisane w statucie szkoły.
6. Czy dokumentację po likwidacji szkoły można przekazać później niż w ciągu miesiąca?
Nie, przekroczenie terminu skutkuje wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
Podsumowanie
Nowelizacja ustawy – Prawo oświatowe to jedna z najbardziej kompleksowych zmian dotyczących edukacji niepublicznej w ostatnich latach. Wymaga ona od organów prowadzących szkół i przedszkoli niepublicznych dokładnego przygotowania, aktualizacji dokumentacji i przestrzegania nowych terminów administracyjnych.
➡ Jeśli prowadzisz szkołę lub przedszkole niepubliczne i chcesz mieć pewność, że Twoja placówka jest w pełni zgodna z nowymi przepisami – skontaktuj się z Kancelarią Bovis. Nasi eksperci w prawie oświatowym zapewniają profesjonalne wsparcie w zakresie sporządzania statutów, wniosków ewidencyjnych i reprezentacji przed organami nadzoru.
Masz pytania? Skontaktuj się z zespołem Kancelarii Bovis – chętnie pomożemy.
Zapoznaj się z naszą ofertą konsultacji online – Konsultacje z ekspertem prawa oświatowego.